کاظم کوکرم سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: خورشیدگرفتگی که امروز ۲۱ مردادماه رخ می دهد، از شمال اروپا و شمال آمریکای شمالی شروع می شود؛ بطوریکه سایه ماه تقریبا از محدوده گرینلند وارد زمین خواهد شد و ساکنان بخش های شرقی گرینلند می توانند این پدیده را مشاهده کنند.
وی اضافه کرد: در ادامه، سایه ماه از اقیانوس اطلس عبور می کند و در نهایت به اسپانیا می رسد؛ جایی که همزمان خورشید درحال غروب است. به این ترتیب، بخش عمده این خورشیدگرفتگی از روی اقیانوس اطلس قابل مشاهده خواهد بود.
به گفته وی، اوج خورشیدگرفتگی ساعت ۱۷: ۴۵ به وقت جهانی است که برای ایران برابر با ساعت ۲۱: ۱۵ می شود و حداکثر مدت آن نیز ۲ دقیقه و ۱۸ ثانیه خواهد بود.
کوکرم خاطرنشان کرد: در زمانیکه این خورشیدگرفتگی در اسپانیا رخ می دهد، در ایران حدود ساعت ۹ تا ۱۱ شب است؛ ازاین رو از کشور ما هیچ منطقه ای شانس مشاهده این پدیده را ندارد و حتی بخش کوچکی از آن نیز از ایران قابل رؤیت نخواهد بود.
وی اضافه کرد: با این وجود، از آنجائیکه این خورشیدگرفتگی در اسپانیا قابل مشاهده می باشد، توجه خیلی از علاقمندان نجوم در اروپا و آمریکا را به خود جلب کرده و شماری از علاقمندان این پدیده از ایران نیز برای تماشای آن به اسپانیا سفر کرده اند.
وی اضافه کرد: مشاهده خورشیدگرفتگی حتما باید با فیلترهای استاندارد و مخصوص صورت گیرد و این مساله در اسپانیا نیز مورد توجه و آگاه سازی قرار گرفته است.
خورشیدگرفتگی بزرگ بعدی در ۲۰۲۷
کوکرم اشاره کرد: خورشیدگرفتگی بعدی که سال آینده، در دوم اوت ۲۰۲۷ رخ می دهد، به مراتب جذاب تر خواهد بود؛ برای اینکه از شمال آفریقا، مراکش، جبل الطارق و قسمتهایی از جنوب اسپانیا نزدیک جبل الطارق قابل مشاهده می باشد.
خورشید گرفتگی در کدام کشورها قابل رویت است
وی اضافه کرد: این خورشیدگرفتگی همین طور از تونس، لیبی، مصر، عربستان و یمن نیز دیده می شود و اوج آن در مصر رخ می دهد. در مصر، این پدیده حوالی ساعت ۱۰ بامداد به وقت جهانی، یعنی حدود ساعت ۱۳: ۳۰ به وقت ایران، به اوج می رسد.
به گفته وی، از ایران این کسوف به شکل جزئی قابل مشاهده خواهد بود، اما در کشورهایی مانند عربستان، بخصوص شهر مکه، بشکل کامل دیده می شود.
کوکرم اضافه کرد: مدت اوج این خورشیدگرفتگی حدود ۶ دقیقه و ۲۳ ثانیه خواهد بود؛ در صورتیکه بطور کلی، حداکثر مدت یک خورشیدگرفتگی می تواند حدود ۷ دقیقه باشد. این زمان طولانی، جذابیت این پدیده را دوچندان می کند.
نزدیک ترین کسوف کلی برای ایران در ۱۴۱۲
وی خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم نزدیک ترین خورشیدگرفتگی کلی قابل مشاهده از ایران را بررسی نماییم، باید به ۳۰ اسفند ۱۴۱۲ اشاره کرد؛ زمانیکه ساعاتی قبل از تحویل سال، یک خورشیدگرفتگی کلی در ایران رخ خواهد داد.
هم زمانی با اوج بارندگی شهابی برساوشی
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران در قسمت دیگری اظهار داشت: نکته جالب دیگر اینست که خورشیدگرفتگی فردا تقریبا همزمان با اوج بارندگی شهابی برساوشی رخ می دهد.
وی اضافه کرد: در جریان آن یکی دو دقیقه ای که خورشید به صورت کامل گرفته می شود و آسمان تاریک می گردد، امکان مشاهده ستاره ها و سیاره های پرنور، همچون زهره و مشتری، وجود دارد.
کوکرم اضافه کرد: این احتمال هم هست که رصدگران خوش شانس، یک شهاب خیلی درخشان یا آذرگوی را در آسمان مشاهده کنند؛ شهابی که حتی امکان دارد از سیاره زهره هم پرنورتر باشد. هرچند احتمال بروز چنین اتفاقی کم است، اما اگر رخ دهد، منظره ای خیلی چشم گیر و تماشایی رقم خواهد خورد.
وی اشاره کرد: ترکیب یک خورشیدگرفتگی کامل با عبور یک شهاب خیلی پرنور در آسمان، می تواند یکی از جذاب ترین صحنه های نجومی برای رصدگران باشد.
وی اضافه کرد: شبهای منتهی به ۲۱ تا ۲۳ مرداد، ما شاهد می باشیم که تعداد شهاب های برساوشی در آسمان شب به اوج خود می رسد و ما این بازه را بعنوان اوج بارندگی شهابی اعلام می نماییم. ساعت دقیق این اوج برای ناظران در ایران، حوالی ساعت ۱۸ و ۲۳ دقیقه روز پنجشنبه ۲۲ مرداد پیشبینی شده است.
کوکرم در ادامه به تبیین شرایط مناسب جهت مشاهده این رویداد پرداخت و اظهار داشت: ساعت اعلام شده برای اوج بارندگی به این مفهوم نیست که ما فقط در همان ساعت می توانیم بارندگی شهابی را به خوبی ببینیم؛ چون که در آن زمان، اولاً هنوز خورشید در ایران غروب نکرده است و در ثانی، صورت فلکی برساوش (که از دید ناظر زمینی این طور چنین پیداست که شهاب های این بارندگی از سمت آن در آسمان مانند تیر شلیک می شوند) حوالی نیمه شب و بعد از آن طلوع می کند. بنابراین، زمان مناسب برای دیدن شهاب های بارندگی برساوشی، علی الاصول پس از نیمه شب و در ساعات بامدادی شبهای پیش رو است.
وی اضافه کرد: بطور کلی، در تمام شب هایی که از حال تا بیست و دوم و بیست و سوم مرداد در پیش داریم، هر شب بعد از نیمه شب تعداد شهاب های قابل توجهی را در آسمان مشاهده خواهیم کرد؛ بطوریکه شاید در یک ساعت بیشتر از ۵ شهاب قابل دیدن باشد. هرچه به شب اوج بارندگی نزدیک تر شویم، تعداد این شهاب ها بیشتر می شود، تا جایی که انتظار داریم در صبح ۲۲ و ۲۳ مرداد بتوانیم در یک آسمان تاریک، در هر ساعت بیشتر از ۵۰ تا ۶۰ شهاب را مشاهده نماییم.
حرف آخر اینکه کوکرم اشاره کرد: خورشیدگرفتگی بعدی که سال آینده، در دوم اوت ۲۰۲۷ رخ می دهد، بمراتب جذاب تر خواهد بود؛ به جهت اینکه از شمال آفریقا، مراکش، جبل الطارق و بخش هایی از جنوب اسپانیا نزدیک جبل الطارق قابل مشاهده می باشد. در مصر، این پدیده حوالی ساعت ۱۰ صبح به وقت جهانی، یعنی حدود ساعت ۱۳: ۳۰ به وقت ایران، به اوج می رسد. به گفته ی ایشان، از ایران این کسوف بشکل جزئی قابل مشاهده خواهد بود، اما در کشورهایی مانند عربستان، بویژه شهر مکه، بشکل کامل دیده می شود. کوکرم افزود: مدت اوج این خورشیدگرفتگی حدود ۶ دقیقه و ۲۳ ثانیه خواهد بود؛ در صورتی که به طور کلی، حداکثر مدت یک خورشیدگرفتگی می تواند حدود ۷ دقیقه باشد. بنابراین، زمان مناسب برای دیدن شهاب های بارش برساوشی، علی الاصول بعد از نیمه شب و در ساعات بامدادی شبهای پیش رو است. وی افزود: به طور کلی، در تمام شب هایی که از حال تا بیست و دوم و بیست و سوم مرداد در پیش داریم، هر شب پس از نیمه شب تعداد شهاب های قابل توجهی را در آسمان مشاهده خواهیم کرد؛ بطوریکه شاید در یک ساعت بیش از ۵ شهاب قابل دیدن باشد.