به گزارش نیوزتل به نقل از خبر آنلاین، محمدرضا نوروزپور در مراسم گرامیداشت بیستمین سالگرد تأسیس خبرگزاری کتاب ایران، همزمان با سی وچهارمین هفته کتاب، ضمن پیشنهاد ایجاد «پنجره جهانی کتاب ایران» برای معرفی چندزبانه آثار ایرانی، اظهار داشت: میان غنای میراث علمی و فرهنگی کشور و میزان حضور دسترس پذیر آن در فضای دیجیتال فاصله ای جدی وجود دارد. رسانه ها باید با نگاهی تخصصی برای کاهش این فاصله فعالیت کنند و خبرگزاری کتاب ایران نیز به سبب تمرکز بر کتاب، می تواند در معرفی و سامان دهی منابع معتبر این حوزه نقش مؤثری داشته باشد.
وی اضافه کرد: مساله ما کمبود اندیشه، دانش و اثر فرهنگی نیست؛ بخش مهمی از مساله، دسترس پذیر نبودن این سرمایه در محیطی است که شناخت مردم جهان از فرهنگ ها، روزبه روز بیشتر در آن شکل می گیرد. اگر منابع معتبر فارسی در این محیط حضور کافی نداشته باشند، فرصت شناخته شدن فرهنگ ایران و اثرگذاری زبان فارسی نیز محدود می شود.
به گفته معاون وزیر فرهنگ، نسل های جدید بخش بزرگی از زندگی خویش را در قلمرو دیجیتال و با ابزاهای هوش مصنوعی می گذرانند. اگر زبان فارسی و منابع معتبر فرهنگی و تاریخی ما در آن حضوری مؤثر نداشته باشند، شناخت آنان از ایران بیشتر از قبل از مسیر منابع و ابزارهایی شکل خواهد گرفت که ما در تولید و هدایتشان سهم کمی داشته ایم. از این منظر، مسئلهٔ زبان فارسی در فضای دیجیتال، مساله ای خیلی مهم است
سرمایه فرهنگی باید در دسترس جهان قرار گیرد
وروزپور ضمن اشاره به جایگاه فرهنگ در قدرت ملی اظهار نمود: قدرت کشورها افزون بر توان اقتصادی و دفاعی، به ظرفیت آنها برای تولید اندیشه، انتقال دانش، روایت تجربه های خود و تأثیرگذاری بر دیگر جوامع وابسته است. زبان فارسی، حامل بخش بزرگی از حافظه تاریخی، دانش، ادبیات و تجربه تمدنی ایران و جهان است و از پایه های قدرت فرهنگی ایران شمرده می شود.
وی افزود: برخورداری از پیشینه تمدنی و آثار ارزشمند، به تنهایی برای حضور مؤثر در جهان امروز کافی نیست. این سرمایه باید معرفی شود، در دسترس قرار گیرد و امکان مطالعه، استفاده و ارجاع پیدا کند. بدین جهت پاسداری از فرهنگ و زبان فارسی، امروز به مشارکت پررنگ و سنجیده در قلمرو دیجیتال نیاز دارد.
معاون وزیر فرهنگ با اعلان اینکه فضای دیجیتال به یکی از عرصه های اصلی رقابت و تعامل فرهنگی تبدیل گشته است، اظهار داشت: بخش مهمی از مواجهه مردم با فرهنگ ها و زبان ها از مسیر رسانه های دیجیتال، موتورهای جست وجو و ابزارهای هوش مصنوعی صورت می گیرد. در چنین شرایطی، میزان و کیفیت منابعی که از خود در دسترس قرار می دهیم، در چگونگی شناخته شدن و تاثیرگذاری ما بر جهان نقش دارد.
گنجینه تمدن ایرانی ـ اسلامی نباید از تحولات دیجیتال دور بماند
وروزپور ضمن اشاره به میراث علمی و فرهنگی کشور اظهار داشت: گنجینه ای عظیم از معارف و علوم در تمدن ایرانی ـ اسلامی وجود دارد؛ از فلسفه، حکمت و ادبیات تا پزشکی، ریاضیات، نجوم، تاریخ، جغرافیا و هنر. این میراث، نشان دهنده سهم این تمدن در پیشرفت دانش بشری و خدمات آن به جهانیان است.
وی اضافه کرد: بخش بزرگی از این گنجینه در کتاب ها، نسخه های خطی، اسناد و مجموعه های پژوهشی حبس شده اند و حضور دیجیتال آنها با گستردگی و ارزش آن تناسب ندارد.
او تاکید کرد: ضروری است این سرمایه، با حفظ اصالت منابع و رعایت حقوق پدیدآورندگان، به کلان داده هایی معتبر، سامان یافته و قابل دسترسی برای ابزارهای هوش مصنوعی تبدیل شود؛ تا هم سهم تمدن ایرانی ـ اسلامی در دانش و فرهنگ جهان بهتر شناخته شود و هم این گنجینه در اقتصاد محتوای جهانی جایگاه پیدا کند.
دیجیتال سازی به اسکن کردن منابع محدود نشود
عاون امور رسانه ای و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تکیه بر ضرورت عبور از نگهداری صرف فایل ها اظهار داشت: تصویربرداری از صفحات کتاب ها و اسناد، شروع مسیر است. این منابع باید به متن های قابل جست وجو و پردازش تبدیل شوند، منشا و مشخصات آنها روشن باشد و اطلاعاتشان به شکلی سامان یابد که برای پژوهش، آموزش و کاربردهای هوش مصنوعی قابل استفاده باشند.
وی افزود: انباشت فایل های پراکنده، به تنهایی پاسخ گوی این نیاز نیست. باید میان آثار، موضوعات و پدیدآورندگان ارتباط برقرار شود و امکان بررسی اعتبار، اصلاح خطاها و بروزرسانی اطلاعات وجود داشته باشد.
نوروزپور همین طور هشدار داد: افزایش حضور فارسی نباید با تولید انبوه مطالب تکراری و کم کیفیت اشتباه گرفته شود.
اعتبار منابع، صحت اطلاعات، کیفیت زبان و تنوع محتوای عرضه شده اهمیت اساسی دارد. هدف باید عرضه تصویری دقیق و غنی از فرهنگ ایران و ظرفیتهای زبان فارسی باشد.
رسانه ها برای رفع شکاف محتوایی مسئولیت دارند
وروزپور نقش رسانه ها در این مورد را فراتر از بازتاب رویدادها دانست و اظهار داشت: رسانه ها می توانند با معرفی تحلیلی آثار، گفتگو با محققان و پدیدآورندگان، انتشار نقدهای مستند و سامان دهی آرشیوهای خود، به افزایش منابع معتبر فارسی در فضای دیجیتال کمک کنند.
وی اضافه کرد: امکان دارد اثری مهم درباره ی تاریخ، فرهنگ یا تجربه مردم ایران انتشار یافته باشد، اما در اینترنت جز عنوان، تصویر جلد و قیمت آن اطلاعات چندانی وجود نداشته باشد. در این وضعیت، اثر انتشار یافته، اما اندیشه و ظرفیتهای آن هنوز به درستی معرفی نشده است. تولید محتوای تخصصی و معتبر می تواند این خلأ را کم کند.
وی اضافه کرد: رسانه ها باید با استفاده از فناوری های روز، محتوای خویش را در چارچوب متن های ماشین خوان، همراه با فراداده های استاندارد و دسته بندی موضوعی دقیق منتشر کنند و ساختار فنی وب سایت را به شکلی سامان دهند که خزنده های موتورهای جست وجو و سیستم های هوش مصنوعی بتوانند این منابع را کشف و پردازش کنند و با شناسایی موضوع و منشا آنها، برای بازیابی و ارجاع در دسترس قرار دهند.
او با تکیه بر ضرورت همکاری رسانه ها با دانشگاه ها، کتابخانه ها، مراکز اسناد، ناشران و متخصصان فناوری اظهار نمود: این مورد باید به مساله ای ملی تبدیل گردد. ظرفیتهای ارزشمندی در مجموعه های مختلف وجود دارد که با همکاری و تقسیم کار روشن می توان آنها را به منابعی مؤثر برای توسعه حضور فرهنگ و زبان فارسی تبدیل کرد.
اقتصاد محتوا، سوخت اقتصاد فرهنگ و هنر است
وروزپور در قسمت دیگری از سخنان خود، حضور دیجیتال میراث و آثار ایرانی را زمینه ساز فرصتهای اقتصادی دانست و اظهار داشت: اقتصاد محتوا، سوخت اقتصاد فرهنگ و هنر است. هرچه اندیشه ها، داستانها و آثار فرهنگی بیشتر به محصولات متنوع و درآمدزا تبدیل شوند، جریان تولید و سرمایه گذاری در فرهنگ و هنر تقویت می شود و فرصتهای بیشتری برای اشتغال و تداوم آفرینش هنری فراهم می آید.
وی اضافه کرد: کتاب در اقتصاد محتوا، هم محصول است و هم سرچشمه خلق محصولات تازه. یک رمان می تواند مبنای فیلم یا نمایش قرار گیرد، یک داستان تاریخی به مستند تبدیل گردد و یک جهان داستانی، ظرفیت تولید پویانمائی یا بازی کامپیوتری پیدا کند. آثار علمی و پژوهشی نیز می توانند مبنای تولید محصولات و خدمات آموزشی باشند.
معاون امور رسانه ای وزیر فرهنگ افزود: کاهش فاصله میان غنای فرهنگی ایران و حضور دیجیتال آن، هم به تقویت قدرت فرهنگی و گسترش نفوذ و تأثیرگذاری زبان فارسی کمک می نماید و هم فرصت ورود آثار و اندیشه های ایرانی به اقتصاد محتوای جهانی را می افزاید. این ظرفیت باید با برنامه ریزی، همکاری و تولید محتوای معتبر به فعلیت برسد.
منبع: newstel.ir
