به گزارش نیوزتل به نقل از دانشگاه تهران، محققان دانشگاه تهران با تلفیق نگاههای مهندسی نفت مرسوم و تحلیل های ویژه مغزه(Special Core Analysis) با فناوری های پیشرفته تصویربرداری توموگرافی کامپیوتری(CT Scan) و میکروسکوپ الکترونی پویشی(SEM)، مدل سازی های زمین شناختی و بهینه سازی استراتژی های توسعه مخازن را بهبود بخشیدند.
این پژوهش حاصل تلاش مشترک حمزه مهرابی، عضو هیأت علمی دانشکدگان علوم، سپیده درویشی، دانشجوی دکتری دانشگاه تهران و الهام طالبی، محقق دانشگاه تهران است که به یکی از چالش برانگیزترین ابعاد توصیف مخازن نفت و گاز پرداخته است.
مهرابی درباب این تحقیق اظهار داشت: «شناسایی ساختار پیچیده منافذ در مخازن کربناته به سبب پدیده «ناهمگونی چندمقیاسی» همواره یکی از موانع اصلی در مقابل مهندسان نفت و زمین شناسان بوده است. در شیوه های سنتی و مرسوم پتروفیزیکی، هندسه و اندازه منافذ معمولا بصورت غیرمستقیم تخمین زده می شود که همین مساله پیش بینی دقیق رفتار سیالات در مخزن را با خطاهایی همراه می سازد. از جانب دیگر، سنگ های کربناته سازند سروک در حوضه رسوبی زاگرس (واقع در دشت آبادان)، با برخورداری از رخساره های متعدد و فرآیندهای دیاژنتیکی پیچیده همچون تراکم و انحلال، نمونه ای بارز از این پیچیدگی ها به شمار می روند».
وی اضافه کرد: «برای غلبه بر این محدودیت ها، موفق شدیم یک چهارچوب و روش کار (Workflow) جامع و نوین را توسعه دهیم. در این تحقیق، نگاههای مهندسی نفت مرسوم و تحلیل های ویژه مغزه (Special Core Analysis) با فناوری های پیشرفته تصویربرداری توموگرافی کامپیوتری (CT Scan) و میکروسکوپ الکترونی پویشی (SEM) به گونه ای دقیق تلفیق شده اند». مهرابی اشاره کرد: «مقایسه کمّی میان رخساره های منافذ، واحدهای هیدرولیکی، کلاس های اندازه منافذ و انواع سنگ های مبتنی بر CT نشان داد که نوع سنگ های دیجیتال به دست آمده، قوی ترین پیوند را میان خصوصیت های میکروسکوپی سنگ، هندسه منافذ و رفتار جریان سیال برقرار می کنند. ریشه یابی زمین شناختی این سنگ ها نشان داده است که ساختار منافذ از سنگ های گلی متراکم و ریزمنافذ تا گرینستون های دارای حفرات بزرگ (Vuggy) و شبکه های شکستگی چطور تکامل یافته است».
وی درباب جنبه های کاربردی پژوهش خود اظهار داشت: «این پژوهش با پل زدن میان هندسه منافذ در مقیاس میکرو و رفتار جریان سیال در مقیاس ماکرو، مدل پیش بین و قابلی اتکایی برای ارزیابی ظرفیت ذخیره و پویایی جریان سیال در مخازن کربناته فراهم نموده است که میتوان از آن برای بهبود مدل سازی های زمین شناختی و بهینه سازی استراتژی های توسعه مخازن بهره جست».

منبع: