به گزارش نیوزتل به نقل از مهر، توسعه علمی و رسیدن به فناوری های نوظهور، مستلزم طراحی مدلهای حمایتی پویا و متناسب با اقتضائات اقتصادی و نیازهای جامعه نخبگانی است. بنیاد ملی علم ایران با درک این ضرورت و با هدف پیشرفت کیفیت زیست بوم پژوهش در کشور، ساختار جدید اختصاص اعتبارات خودرا برای سال ۱۴۰۵ بر پایه سه اصل «اثربخشی»، «بین المللی سازی» و «حمایت از استعدادهای جوان» بازطراحی کرده است.
این رویکرد جدید نه تنها بر جبران هزینه های مطالعه متمرکز است، بلکه بعنوان یک محرک راهبردی، محققان را به سوی انجام تحقیقات مرزشکن و همکاریهای علمی فرامرزی سوق می دهد. مبالغ پیشبینی شده در این دوره، بازتاب دهنده نگاه بنیاد به جایگاه ایران در چرخه تولید علم جهانی و کوشش برای حفظ سرمایه های انسانی در عالی ترین سطوح تخصصی است.

تسهیلات اختصاصی پایان نامه های مقطع کارشناسی ارشد

در لایه نخست حمایت ها، تمرکز بر توانمندسازی هسته های اولیه مطالعه در مقاطع تحصیلات تکمیلی است. بر این اساس، پایان نامه های کارشناسی ارشد که در قالب تفاهم نامه های معین با مراکز علمی اجرا می شوند، از حمایت ۹۴ میلیون تومانی برخوردار شده و با احتساب ۲۶ میلیون تومان گرنت سالانه شامل مواد مصرفی و خرید خدمات مجموع سقف حمایتی آنها به ۱۲۰ میلیون تومان می رسد.

سطوح حمایتی رساله های دکتری تخصصی و دوره های پسادکتری

در مقطع دکتری، سیاست بنیاد بر تمایز میان «رساله های استاندارد» و «رساله های پیشرو» استوار است. رساله های دکتری عمومی با سقف ۴۵۳ میلیون تومان (شامل اعتبار اصلی و گرنت دوساله) حمایت می شوند، در حالیکه برای «رساله پیشرو» با هدف تشویق تحقیقات عمیق تر، سقف حمایتی تا ۶۵۰ میلیون تومان بالا رفته است.
همچنین در بخش پسادکتری، با هدف ثبات شغلی و علمی پژوهشگران، مجموعه ای از حمایت ها شامل اعتبار پایه، حق التحقیق سرپرست و گرنت سالانه درنظر گرفته شده است که مجموعاً سقف ۵۷۱ میلیون تومانی را برای هر دوره پژوهشی پوشش می دهد. حق التحقیق سرپرست طرح نیز ۴۰ میلون تومان درنظر گرفته شده است.

اعتبارات طرح های پژوهشی و مشوق های همکاری بین المللی

برای طرح پژوهشی، بنیاد مدل حمایتی خودرا به گونه ای منعطف طراحی نموده است تا مشوق حضور در حوزه های جهانی باشد. برای طرح های پژوهشی عادی ۵۰۰ میلیون تومان حمایت درنظر گرفته شده که تا ۷۰۰ میلیون تومان سقف حمایتی لحاظ شده است. نکته مهم در این بخش، اختصاص ۲۰۰ میلیون تومان اعتبار افزوده برای طرح هایی است که موفق به جذب همکار خارجی و تعریف همکاری بین المللی شوند.

سقف اعتباری گرنت های تحقیقاتی و کرسی های علمی بلندمدت

همچنین بنیاد با اعطای گرنت جوان با اعتبار سالانه ۶۰۰ میلیون تومان و سقف کل ۲ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان، بستری مطمئن برای رشد پژوهشگران در شروع مسیر حرفه ای فراهم می آورد. همین طور گرنت های پژوهشی با سقف ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان، ادامه فعالیتهای علمی میان مدت را تضمین می نمایند.
در بالاترین سطح «کرسی های علمی» بعنوان نماد ثبات در مطالعه و بالاترین مقام و پایگاهی است که یک دانشگاه، مرکز پژوهشی یا آکادمی به یک پژوهشگر یا استاد برجسته اعطا می کند. در این بخش بودجه سالانه یک میلیارد تومان و برای بازه های ۳ تا ۵ ساله (تا سقف ۶ میلیارد تومان) تعریف شده تا پروژه های کلان ملی و مرزشکن زیر پوشش قرار گیرند. کرسی علمی، بالاترین مقام و پایگاهی است که یک دانشگاه، مرکز پژوهشی یا آکادمی به یک پژوهشگر یا استاد برجسته اعطا می کند.

اثرات وضعی بر کیفیت تحقیقات و تراز جهانی

به نظر می رسد ساختار حمایتی تدوین شده برای سال ۱۴۰۵، فراتر از یک اختصاص بودجه ساده و نشان دهنده تغییر پارادایم بنیاد ملی علم ایران به سوی «پژوهش های کیفیت محور» و «اثرگذاری بین المللی» باشد. پیشبینی سقف های حمایتی متمایز و درنظر گرفتن گرنت های افزوده برای همکاریهای خارجی، پیامی روشن به جامعه علمی دارد و آن این است که بنیاد از تحقیقاتی که توان رقابت در تراز جهانی را داشته باشند، با تمام توان پشتیبانی می کند.
اجرای دقیق این نظام مالی به شرط رعایت استانداردهای علمی در تدوین پروپوزال ها و پایبندی به زمان بندی های مصوب است. انتظار می رود با عملیاتی شدن این سطح از حمایت ها، شاهد جهش در تولیدات علمی پیشرو، تقویت هسته های پژوهشی جوان و تثبیت جایگاه کرسی های علمی بعنوان پیشران های دانش در کشور باشیم.
خلاصه اینکه مبالغ پیشبینی شده در این دوره، بازتاب دهنده نگاه بنیاد به جایگاه ایران در چرخه تولید علم جهانی و تلاش برای حفظ سرمایه های انسانی در عالی ترین سطوح تخصصی است. نکته مهم در این بخش، اختصاص ۲۰۰ میلیون تومان اعتبار افزوده برای طرح هایی است که موفق به جذب همکار خارجی و تعریف همکاری بین المللی شوند. پیشبینی سقف های حمایتی متمایز و در نظر گرفتن گرنت های افزوده برای همکاریهای خارجی، پیامی روشن به جامعه علمی دارد و آن این است که بنیاد از تحقیقاتی که توان رقابت در تراز جهانی را داشته باشند، با تمام توان پشتیبانی می کند.

منبع: