به گزارش نیوزتل، یک شرکت دانش بنیان ایرانی با طراحی و ساخت سیستم آشکارسازی اشعه ایکس پس پراکنده، امکان تصویربرداری سریع و دقیق از راه ثبت پرتوهای کم انرژی پراکنده را فراهم نمود و به قول آنها این سامانه می تواند زمان تصویربرداری را به حدود سه ثانیه کم کند.
به گزارش نیوزتل به نقل از ایسنا، فناوران یکی از شرکتهای دانش بنیان موفق به طراحی و ساخت سیستم آشکارسازی اشعه ایکس پس پراکنده شده است. این سامانه یکی از اجزای کلیدی سیستم های تصویربرداری مبتنی بر اشعه ایکس به حساب می آید.
در این فناوری، منبع اشعه ایکس بر جسم مورد نظر تابانده می شود و پرتوهای پراکنده شده از آن، بوسیله سیستم آشکارسازی دریافت و به داده های قابل پردازش تبدیل می شود. این داده ها سپس به کامپیوتر منتقل شده و تصویر غائی ایجاد می شود.
از آنجائیکه پرتوهای پراکنده شده دارای شدت و انرژی پایین تری نسبت به پرتوهای اولیه هستند، طراحی آشکارسازی که بتواند این سیگنال های ضعیف را با دقت بالا ثبت کند، چالش برانگیز است. بر همین اساس، آشکارساز باید علاوه بر سطح مؤثر بزرگ و کارآیی مناسب، از نوفه پایین و شیلدهای نوری و الکترومغناطیسی استاندارد برخوردار باشد.
به قول طراحان، سیستم تولید شده ضمن دارا بودن این خاصیت ها، از سرعت بالای داده برداری نیز برخوردار است؛ به شکلی که امکان تصویربرداری در بازه های زمانی کوتاه را فراهم می آورد و کل پروسه تصویربرداری می تواند تا حدود سه ثانیه کم شود.
این سامانه با هدف آشکارسازی پرتوهای ایکس پراکنده شده با انرژی پایین (بیش از ۶۰ کیلوالکترون ولت) از اجسامی که تحت تابش پرتوهای ایکس پرانرژی قرار گرفته اند، طراحی شده است. ساختار این سیستم شامل دو آشکارساز سنتیلاتور پلاستیکی و یک دستگاه دیتالاگر برای ثبت و انتقال داده هاست.
به قول مسؤلان این شرکت، این فناوری برای اولین بار در کشور توسعه یافته و می تواند نیاز متخصصان داخلی در حوزه طراحی و ساخت سیستم های تصویربرداری مبتنی بر اشعه ایکس پس پراکنده را برطرف کند؛ حوزه ای که در صنایع پیشرفته، کاربردهای امنیتی و سیستم های بازرسی غیرمخرب مورد توجه قرار دارد.
سیستم های آشکارسازی اشعه ایکس پس پراکنده (Backscatter X-ray Detection Systems) از فناوری های پیشرفته در حوزه تصویربرداری پرتویی به شمار می روند که بر پایه ثبت و تحلیل پرتوهای پراکنده شده از یک جسم عمل می کنند. در این شیوه، بعد از تابش پرتو ایکس به هدف، بخشی از انرژی تابشی بجای عبور کامل، در اثر برهم کنش با ماده بسمت منبع بازمی گردد و توسط آشکارساز دریافت می شود. تحلیل این پرتوهای بازتابی امکان استخراج اطلاعاتی درباره ی ساختار، چگالی و ترکیب مواد را فراهم می آورد.
برعکس سیستم های متداول که عمدتا بر پرتو عبوری تکیه دارند، فناوری پس پراکنده بخصوص جهت بررسی اجسام با دسترسی محدود یا مواردی که تصویربرداری از یک سمت صورت می گیرد، کارآمد است. با عنایت به این که شدت و انرژی پرتوهای پراکنده شده معمولا کمتر از پرتو اولیه است، طراحی آشکارسازهایی با حساسیت بالا، نویز پایین و شیلدینگ مناسب اهمیت ویژه ای دارد.
این تکنولوژی امروز در حوزه هایی مانند بازرسی امنیتی، کنترل گمرکی، ارزیابی غیرمخرب صنعتی و برخی کاربردهای تخصصی تحقیقاتی مورد توجه قرار گرفته و بعنوان یکی از ابزارهای کلیدی در توسعه سیستم های تصویربرداری سریع و دقیق شناخته می شود.
به طور خلاصه، بر همین اساس، آشکارساز باید علاوه بر سطح مؤثر بزرگ و کارآیی مناسب، از نوفه پایین و شیلدهای نوری و الکترومغناطیسی استاندارد برخوردار باشد. با توجه به اینکه شدت و انرژی پرتوهای پراکنده شده معمولاً کمتر از پرتو اولیه است، طراحی آشکارسازهایی با حساسیت بالا، نویز پایین و شیلدینگ مناسب اهمیت ویژه ای دارد.
منبع: نیوزتل
